Haberler
Moderator
İstanbul’un dönüşümünü hızlandıracak yeni kentsel dönüşüm desteği duyuruldu. Buna göre Kentsel dönüşümle ev ve işyerlerini yenilemek isteyen İstanbullulara, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen ‘İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi’ (İADŞP) kapsamında 3 milyon TL’ye varan kentsel dönüşüm kredisi imkanı sunulacak. Söz konusu kredi için başvurular da başladı.
‘ÖDEMEDE ZORLANAN KİŞİLERE KREDİ ÖNEMLİ BİR AVANTAJ’
İstanbul’da Yarısı Bizden kampanyası da yıl sonuna kadar devam edecek. Peki hem Yarısı Bizden hem de yeni kredi paketine başvuru yapılabilecek mi? Başvurular nasıl olacak? Hangi gruplar faiz indiriminden yararlanacak? Hane geliri şartı olacak mı? Konuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye değerlendiren Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu ifadeleri kullandı: “Öncelikle "Yarısı Bizden" kampanyası varken böyle bir kredi ihtiyacının neden doğduğuna değinmek lazım. "Yarısı Bizden" kampanyasında vatandaşın hibe ve krediyle alabileceği miktar sınırlıyken, bu yeni durumla sınır biraz daha esnetilmiş oluyor. Yarısı Bizden’de toplam destekler rakamsal açıdan 875 bin TL hibe ve 875 bin TL kredi olmak üzere veriliyordu. Buradaki meblağ toplamda 1 milyon 750 bin lira yapıyordu. Ancak İstanbul özelinde bu miktarlar, özellikle dönüşüm kısmında çok yeterli kalmıyor ve maliklerin ek bir bedel ödemesi söz konusu oluyordu. Bu ödemeyi yaparken zorlanan kişiler için bu kredi önemli bir avantaj olacak.
Altında dengeleri değiştirecek 2 ihtimal: Her türlü sürprize hazır olun
‘HERKES YARISI BİZDEN’E BAŞVURAMIYORDU’
Ayrıca her binanın "Yarısı Bizden" kampanyasına dahil olamadığı durumlar vardı. Bu kampanyaya dahil olmak için gerek metrekare gerekse bağımsız bölüm şartı bulunuyor. Bu açıdan baktığımızda, yeni yapılan yapıda yüzde 50'den fazla ek bağımsız bölüm veya metrekare çıkıyorsa malikler "Yarısı Bizden" kampanyasından faydalanamıyor. Bu yeni kredi, bu tür geçişler için de önemli bir avantaj oluşturacaktır.
‘İZMİR’DE DE BENZER KREDİ KAMPANYASI OLMUŞTU’
Bu kredinin Dünya Bankası'ndan alınan bir kredi olması nedeniyle özel bir kullanım alanı söz konusu. Daha önce İzmir bölgesi için de benzer bir kredi kampanyası oluşturulmuştu. Şimdi bu kredi kampanyası İstanbul için geçerli olacak. Daha önce yapılan sadece İzmir için değil, çeşitli iller için programlanmıştı; şimdi ise İstanbul ve çevresindeki iller için programlanacak.
‘BAŞVURULAR BAŞLADI’
Burada önemli olan husus, kampanyanın ilk etapta İstanbul başta olmak üzere İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerini kapsayacak olmasıdır. İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da da bu kredi kampanyaları için başvuru süreci başladı.
Başvuru aşamasında hem müteahhidin hem de maliklerin atması gereken adımlar var. Vatandaşlar açısından bunlardan ilki, şantiye sistemine kayıtlı bir müteahhidin seçilmesidir.
‘YENİLENEN EV SAYILARI ARTTI’
Ülkemizde şimdiye kadarki kentsel dönüşüm sürecinde ilk etapta az katlı olup çok daha fazla imarı olan yerler devreye alınmıştı. Daha sonra bu süreç imar barışıyla beraber yavaşladı. Ardından "Yarısı Bizden" kampanyasının başlamasıyla birlikte, bu destekle yenilenebilen evler kampanyadan faydalandı. Zaman içerisinde kampanya tutarının artırılmasıyla beraber yenilenen ev sayısında da çeşitli artışlar yaşandı.
Et yiyemezken usta kasap oldu! 'Ciğeri puding gibi hayal ediyordum'
‘İSTANBUL’DA 316 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜM DÖNÜŞTÜ’
Bakanlık verilerine baktığımızda, İstanbul'da 316 bin bağımsız bölümün dönüşüm sürecine dahil edildiği, bunlardan 83 bininin tamamlandığı ve 233 bin konutun ise dönüşümünün devam ettiği belirtiliyor. Bugüne kadar Türkiye genelinde toplam 1 milyon 347 bin 651 bağımsız birimde riskli yapı tespiti yapılırken, bu yapıların 1 milyon 130 bin 933'ü yıkılarak dönüşüm sürecine dahil edildi.
HANGİ GRUPLARA FAİZ İNDİRİMİ OLACAK?
-T.C. sınırları dahilinde, kendisi ve hanehalkı bireyleri üzerinde Riskli Yapıdaki bağımsız birim haricinde tapuda kayıtlı başkaca konut bulunmayan malikler.
-Orta ve düşük gelirli (hane geliri belirli bir eşiğin altında olanlar.)
-Şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, en az %40 oranında engelli vatandaşlar veya hanehalkı reisinin bu bireylere bakmakla yükümlü olduğu haneler, hanehalkı reisi kadın olan haneler.
A sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip binalar için yıllık %0,50 B sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip binalar için yıllık %0,25 oranında faiz indirimi yapılacak. Örneğin 4 kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar (0,25 + 0,25 + 0,25 + (A sınıfı) 0,50= yıllık 1,25 oranına varan indirimden faydalanabilecek.
AYLIK TAKSİTLER NE KADAR TUTUYOR?
Burada kredilerin özellikle ilk yıl ödemesiz, 180 ay vade olması çok önemli bir tablodur. Şu anda 3 milyon TL, %0.69 faiz oranı ve 180 ay vadede bir kredi çekildiğinde aylık taksit tutarı 29.156,59 TL tutuyor.
‘YARISI BİZDEN’DEN YARARLANAN YENİ KREDİ DESTEĞİNİ DE ALABİLİR Mİ?
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 31 Aralık 2026’da sona erecek İstanbul için Yarısı Bizden Kampanyası’ndan aynı tarihe kadar ev ve iş yerini riskli yapı ilan ettiren tüm vatandaşlar faydalanabilecek.
Yarısı Bizden kampanyası ile aynı kişi iki destekten birlikte yararlanamaz. Ancak aynı binadaki farklı maliklerin farklı destekleri seçmesi mümkün.
YENİ KAMPANYADA MÜTEAHHİDE ÖDEMELER NASIL OLACAK?
Yarısı Bizden kampanyasında müteahhide yapılacak ödemeler 4 aşamada gerçekleşiyor. Projenin başlangıcında yüzde 30, taşıyıcı sistemin tamamlanmasında yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30 ve yapı kullanım izni alındığında kalan yüzde 10'luk kısım firmaya ödeniyor. 3 milyon TL’lik kredide de benzer bir ödeme plan olabileceğini tahmin ediyoruz.
KREDİDE HANE GELİRİ DETAYINA DİKKAT!
Yarısı Bizden kampanyasında kişilerin kredi puanı ve gelirine bakılmıyor. 3 milyon TL’lik kredi kullanımında ise bu kriterlere bakılacak. Hanehalkı gelirinin taksitin %70’ini karşılaması istenecek.
BAŞVURULAR NASIL OLACAK?
Sürecin ilerleyişine baktığımızda yapı ruhsatı alan müteahhit, e-Devlet üzerinden afet riski alanların dönüştürülmesi sistemine giriş yaparak projeyi sisteme yükleyecek ve Bakanlık onayına gönderecek.
İkinci aşamada müteahhit bunu gönderdikten sonra hak sahipleri bu sistem üzerinden giriş yaparak başvurularını yapacaklar. Ardından gerekli evraklarla birlikte bankaya fiziki olarak başvuruda bulunacaklar.
Son dönemde çok sayıda müteahhidin İstanbul’da inşaatlar yapmaya başladığını ve binalara teklifler verildiğini görüyoruz. Enflasyon farkı gözetilmeden verilen tekliflerde ileride oluşacak mağduriyetlere dikkat çekmek lazım. Birçok binada kuyu temel, zemin iyileştirme ve otopark gibi beklenmedik maliyetler çıkabiliyor. Bu durum binaların yapılamamasına neden olabilir.
DİKKAT: MÜTEAHHİTLER PROJELERİ BİTİREMEYEBİLİR
Müteahhitlerin yaptığı projeler dışında ellerindeki proje sayısının ve benzerinin de takip edilmesi, müteahhitlerin buna göre iş almasının kontrol edilmesine ihtiyaç var. Eğer burada mağduriyet oluşursa ileride bu durum çok sayıda yapının yıkılması ancak, yerinde yapılamamasına neden olacaktır. Müteahhit seçimlerinde, verilen sürelerde, maliyetle ilgili hesaplarda bu kriterlerin her birine çok dikkat edilmelidir.”